Tiếng chiêng thu quân thê lương từ bờ bắc dần chìm hẳn vào tiếng sóng triều rì rào. Những vệt khói đen trôi dạt ra phía biển rộng, để lộ bầu trời xanh ngăn ngắt. Tàn quân phương Bắc dạt về bên kia sông Linh Giang, những cánh buồm rách nát vội vã nhổ neo tháo chạy, không một bóng giặc nào còn dám ngoái đầu nhìn lại dải đất Thuận Hóa kiên cường.

Bành Tấn Cương đứng trên mặt lũy rộng hai trượng, hai bàn chân trần bám chặt vào lớp vữa cát pha mật đã khô đanh tựa đá khối. Cụ hít một hơi thật sâu, đón lấy luồng gió mặn mòi thổi thốc vào ngực áo thô. Mùi khét của dầu tràm dần tan biến, nhường chỗ cho hương mật mía de ngọt lịm phảng phất, quấn quýt lấy vị nồng cay của vôi hàu vỏ sò.

Bỗng chốc, từ lũy Đầu Mâu dội về tiếng reo hò dậy đất. Hàng vạn dân binh, thợ thuyền và quân sĩ buông vồ nện, xẻng gỗ và giáo dài, ôm chầm lấy nhau mà òa khóc. Những người mẹ, người chị từ mười tám xóm bãi gánh cơm nắm, chè gừng ùa lên triền cát trong nụ cười rạng rỡ. Cả cõi Đàng Trong vỡ òa trong niềm hân hoan khải hoàn. Mảnh đất hẹp bên bờ sóng đã giữ trọn bờ cõi non sông, bẻ gãy hoàn toàn cuộc đại viễn chinh của năm vạn quân thù.

Bên cạnh cụ, Trần Đình Cẩn đưa ống tay áo quệt giọt mồ hôi đọng nơi cằm, mắt rực sáng niềm kiêu hãnh. Phía dưới, người anh họ Lê Doãn Quý với cánh tay băng bó đang quỳ sụp trong nước mắt; những ngày liều mình sửa móng lũy dưới mưa tên đã gột rửa trọn vẹn lỗi lầm xưa. Cách đó không xa, cỗ súng thần công bằng đồng chúa Sãi phái đến vẫn còn ấm nóng, nòng súng đen bóng ngạo nghễ hướng ra cửa biển. Còn tên phản nghịch Vũ Đình Túc cùng những mưu đồ đen tối đã bị khóa chặt trong ngục tối dinh Động Hải, chỉ chờ ngày đền tội trước quân pháp nghiêm minh.

Giữa lúc tiếng reo hò như sấm dậy, hồi tù và ngân dài báo hiệu kiệu ngự lâm môn. Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên thân chinh ngự giá đến tận chân lũy Nhật Lệ.

Bước sang tuổi sáu mươi tám, chúa Sãi tóc hoa râm nhưng thần sắc quắc thước, ánh mắt chan chứa tình thương dân. Khi kiệu vừa hạ xuống bãi cát, quân hầu toan trải chiếu hoa ra mặt đất, nhưng chúa giơ tay gạt đi:

— Đất này thấm đẫm mồ hôi của muôn dân, ta há lại giẫm lên lụa là mà bước?

Nói đoạn, chúa bước thẳng xuống nền cát, tiến về phía chân lũy. Đào Duy Từ cùng Bành Tấn Cương vội vã rảo bước xuống thang tre toan sụp lạy, nhưng chúa Sãi đã vươn hai tay đỡ lấy vai hai người:

— Miễn lễ! Các khanh hãy đứng thẳng lên! — Chúa cất giọng sang sảng. — Ta đến đây để kính cẩn nghiêng mình trước trăm họ. Không có vạn cánh tay nện chày ba dầm sương dãi nắng, không có từng gàu mật mía ngọt lành của bà con xứ cát, thì giang sơn Đàng Trong này làm sao dựng nổi bức thành đồng trước giáo mác quân thù?

Đích thân chúa cầm gáo dừa múc ngự tửu, rót đầy ba chiếc bát sành mộc mạc. Người nâng bát rượu trao tận tay Đào Duy Từ rồi đến Bành Tấn Cương. Kế đó, chúa nhìn về phía người đàn bà khăn điều quấn đầu đang đứng bên các vạc mật:

— Người đâu, hãy gọi bà Mụ Đoan lại đây!

Bà Mụ Đoan luống cuống bước lên, hai bàn tay thô ráp quệt vào vạt áo, đôi mắt hoe đỏ:

Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: https://truyenfull.link

— Thảo dân… chỉ biết dốc hết mật mía của tổ tiên để cứu lấy xóm làng…

— Đó là mật ngọt giữ nước! — Chúa Sãi mỉm cười đôn hậu, trao cho bà bát rượu thứ ba. — Mười tám làng bãi mía tổng Động Hải từ nay được miễn tạp dịch ba năm, ban thưởng bạc lụa để mở thêm lò mật. Công ơn của phụ nữ và bô lão nơi hậu phương, triều đình khắc cốt ghi tâm!

Muôn dân nghe lời vàng ngọc đồng thanh dạ ran một góc trời. Chúa Sãi quay lại ngắm nhìn bức chiến lũy cao hơn một trượng, mặt lũy rộng hai trượng trải dài từ núi Đầu Mâu ra đến ngọn sóng Nhật Lệ. Thân lũy sừng sững như dải trường thành màu nâu đỏ uốn lượn che chắn cửa ngõ Thuận Hóa, kiên cường qua đạn lửa mà không hề nứt nẻ.

Đào Duy Từ bước lên chắp tay thưa:— Khởi bẩm chúa công, lũy này dựa vào xương tre gai, thịt đất sét pha cát và huyết mật mía của muôn dân mà nên hình. Nay giặc đã tan, thái bình đã lập, xin chúa công ban cho một danh xưng để muôn đời con cháu phụng thờ.

Chúa Sãi nhìn Đào Duy Từ, nhìn lão thợ cả Bành Tấn Cương cùng vạn thợ thuyền áo nâu nón lá, cất giọng dõng dạc:

— Đào quân sư là bậc thầy mưu lược giúp ta định cõi bờ. Lão thợ cả Bành Tấn Cương là bậc thầy nghề mộc nghề nện đất, truyền dạy thuật đắp lũy giữ yên xóm làng. Dân binh nện chày ba, thợ nấu mật, đốn tre đều là những bậc thầy dựng nghiệp của non sông. Nay ta định danh cho tuyến công sự này là “Lũy Thầy”! Để ngàn năm sau, hễ ai trông thấy bức lũy cát này đều nhớ đến công lao trời biển của người thợ và kẻ sĩ đất Đàng Trong!

— Lũy Thầy! Lũy Thầy muôn năm! Chúa công vạn tuế! — Hàng vạn tiếng reo hò đồng thanh cất lên, vang dội từ bờ biển Nhật Lệ truyền sâu vào núi đồi non nước.

Khi nắng trưa vàng rực rót mật xuống bãi cát, chúa Sãi cùng Đào Duy Từ đi thị sát các đội dân binh dọn dẹp bãi chiến trường. Giữa khoảng lặng êm đềm bên bờ sóng vỗ, Bành Tấn Cương gọi người học trò trẻ lại gần chân vách lũy.

Cụ nâng cây thước tầm bằng gỗ lim dài sáu thước đang dựng bên vách lũy. Thân thước đen bóng vì mồ hôi tay cụ miết qua mấy mươi năm đời thợ. Đôi bàn tay cụ run run nhưng ánh mắt sáng ngời:

— Cẩn, lại đây với thầy!

Trần Đình Cẩn bước lại, quỳ một gối xuống cát, cung kính chắp tay:

— Thưa thầy, con nghe.

Cụ Cương nâng cây thước tầm bằng cả hai tay, đặt cẩn thận vào lòng bàn tay vạm vỡ của học trò:

— Cây thước này theo thầy trọn một đời thợ. Thầy từng nghĩ sẽ mang nó theo sau nỗi đau mất con năm xưa… Nhưng hôm nay, thầy trao lại nó cho con. Con đã học được cách ghìm giận nén đau, biết lấy đức phục người, lại thấu suốt cái lý của đất cát tre gai. Từ nay, con thay thầy làm thợ cả. Hãy nhớ lấy: Đắp lũy ngăn giặc hay đắp đê ngăn nước, cái gốc không nằm ở gỗ đá vô tri, mà ở lòng người. Lòng dân ken chặt thì cát rời rạc cũng hóa tường đồng vách sắt.

Trần Đình Cẩn đón lấy cây thước lim gia bảo, áp chặt vào ngực, giọng nghẹn ngào mà đanh thép:

— Ơn dạy dỗ của thầy, con xin tạc dạ ghi lòng! Con thề trọn đời đem tài nghệ và tấm lòng son gìn giữ từng tấc đất quê hương!

Cụ Cương mỉm cười, vỗ nhẹ lên vai học trò đỡ chàng đứng dậy. Nỗi đau xé lòng mười lăm năm trước khi đứa con trai cả bị dòng lũ cuốn trôi nay đã hoàn toàn gột sạch. Cụ đã trả xong món nợ với đời, trọn vẹn lời thề đời thợ, lại tìm được người kế tục xứng đáng để ngọn lửa nghề mãi bừng sáng.

Lão thợ cả sáu mươi ba tuổi tựa lưng vào thân vách đất cát rắn đanh ngậm mật mía. Vách lũy vững chãi, tỏa ra hơi ấm êm dịu của đất mẹ bao dung. Cụ khẽ nhắm mắt, đón làn gió biển mằn mặn thổi lồng lộng qua mái tóc hoa râm, hít hà mùi mật mía nồng nàn thơm ngát quyện trong hương lúa non nơi đồng bãi. Phía xa xa sau bức lũy bình phong, những làn khói lam chiều bình yên bắt đầu lững lờ tỏa lên từ những mái nhà tranh xứ cát, báo hiệu một cuộc sống thái bình, no ấm đã thực sự trở về.

Đọc truyện full tại https://truyenfull.link/