— Cháy! Cháy kho tre rồi! Mau cứu hỏa!

Tiếng hô thất thanh của Bành Tấn Cương xé toạc màn đêm cồn cát Động Hải. Không kịp nghĩ ngợi, cụ ôm chặt bọc vỏ hàu hóa thạch trước ngực, lao như bay về phía ngọn lửa đang l**m láp góc chái kho tre.

Từ căn lều chỉ huy, Trần Đình Cẩn phóng bổ ra cùng hàng chục dân phu trực đêm. Kẻ xách thùng gỗ, người ôm chậu đồng xối xả tạt nước lạch và xúc cát biển dập lửa. Nhờ phát hiện sớm, ngọn lửa hung hãn mới bén sém giàn nẹp ngoài đã bị cát ướt vùi lấp, lụn dần thành làn khói xám khét lẹt.

Đình Cẩn th* d*c, cúi xuống cạy lớp cát cháy dưới chân cọc rào rồi nhặt lên một búi giẻ rách đen đúa sực mùi dầu tràm: — Thầy xem này! Giẻ tẩm dầu tràm! Có kẻ cố tình phóng hỏa muốn thiêu rụi kho tre của ta!

Cụ Cương quỳ gối miết tàn tro, ánh mắt quét qua vệt chân bấm sâu ven lạch nước lẩn khuất sau rặng dứa dại rồi mất hút về phía lều quân nhu. Bàn tay cụ siết chặt cán thước tầm: — Tre gai ngâm bùn trăm ngày là xương sống của lũy. Có kẻ muốn bẻ gãy bộ xương ấy trước khi ta cắm cọc xuống cát.

— Để con dẫn lính đi lùng sục! — Đình Cẩn nghiến răng phẫn nộ.

— Chớ manh động! Chưa có chứng cớ, kinh động chỉ làm lòng quân hoang mang. Cắt cử thêm ba toán thợ già tuần phòng kho tre suốt năm canh. Giờ theo ta đến dinh trại!

Canh tư, sương muối phủ mờ cồn bãi. Trong lán quây bạt dinh trấn tiền tiêu, Lộc Khê hầu Đào Duy Từ vẫn thức bên án thư, lưng khoác áo lông sam mỏng, sắc mặt hơi xanh xao nhưng ánh mắt sáng rực giữa ngổn ngang địa đồ và mật báo quân cơ.

Thấy cụ Cương cùng Đình Cẩn bước vào, ngài ôn tồn hỏi: — Cương huynh, ngoài bãi vừa có biến cố gì thế?

— Bẩm quan Thầy, có kẻ lén châm lửa góc kho tre, nhưng may mắn dập kịp. Lão đã cho người canh phòng cẩn mật. Điều cốt tử lão phải bẩm báo ngay là việc này…

Cụ Cương mở bọc vải thô, đặt lên án thư đất sét đỏ đồi gò, mảnh vỏ hàu cổ hóa thạch và âu mật mía de cô đặc sẫm màu cánh gián. Bằng giọng đanh thép, cụ giãi bày nguyên lý “thịt đất, xương tre, huyết mật”. Cụ chấm lớp hồ vừa nhào giữa vôi hàu nung và mật mía, miết chặt lên mặt bàn gỗ lim. Lớp keo dính đanh đến mức móng tay cạo mạnh cũng không suy suyển.

Đào Duy Từ đứng bật dậy, chòm râu dài khẽ rung, ánh mắt bừng lên niềm phấn chấn: — Tuyệt diệu! Lấy cái dẻo dai của mật mía và độ cứng đanh của vỏ hàu để chế ngự cát rời! Cương huynh, Trời Phật thương xót Đàng Trong nên mới trao trí tuệ này cho huynh!Đoạn, ngài dứt khoát rút thẻ lệnh bài trên bàn, dõng dạc truyền lệnh: — Lập tức truyền hịch cho các làng chài ven biển gom vỏ hàu cổ nung vôi ba lửa ngày đêm! Đồng thời phát lệnh trưng thu mật mía de từ các trấn dinh miền Trung dồn về Động Hải! Việc quân cơ cứu nguy, trễ một khắc là trăm họ mang họa!

Rời dinh trại khi hửng đông, cụ Cương vẫn canh cánh nỗi lo. Mật mía từ các trấn xa nhiều ngày nữa mới tới, trong khi hạn ba ngày đêm đang vơi dần. Nguồn mật duy nhất có thể cung ứng ngay hàng trăm chum nằm ở trại mía ven sông Động Hải của bà Mụ Đoan — chủ lò mật lớn nhất xứ cát.

Cụ Cương dẫn Đình Cẩn tức tốc sang trại mía. Dưới những mái lán lợp rạ rộng thênh thang, hàng chục con trâu mộng đang kéo trục nghiền đá ép nước mía róc rách vào máng đồng. Bà Mụ Đoan, năm mươi lăm tuổi, người đẫy đà, đầu quấn dải khăn điều đỏ thắm, răng nhuộm đen nhánh, đang thoăn thoắt dùng muôi đồng vớt bọt trên miệng chảo nước chè ba.

Nghe lão thợ cả trình bày việc cần trưng dụng toàn bộ số mật mía dự trữ để nấu vữa nện lũy, nụ cười xởi lởi trên mặt bà Mụ Đoan bỗng tắt ngấm. Bà buông chiếc muôi đồng xuống thành chảo, ánh mắt chùng xuống: — Bác Cương à, già này quý cái đức của bác. Nhưng bảo tôi giao hết cơ nghiệp cho việc quan thì khó quá. Mười năm trước, chồng tôi cũng vì phu dịch kéo gỗ đắp đồn mà bỏ mạng chốn rừng thiêng, triều đình đền cho mấy quan tiền kẽm rách? Mía này là mồ hôi xóm bãi, giao hết cho quan trên, lỡ lũy đổ thì dân lấy gì sống qua mùa giáp hạt?

Đình Cẩn định cất lời phân bua, cụ Cương đã khoát tay ngăn lại. Cụ bước tới đống bã mía khô, ngồi bệt xuống khúc gỗ mục, giọng trầm buồn nghẹn ngào: — Lão hiểu nỗi đau của thím… Mười lăm năm trước, đê vỡ cuốn trôi đứa con trai đầu lòng của lão ngay trước mắt, nỗi đau ấy chưa đêm nào nguôi. Nhưng thím ơi, chúa Trịnh kéo năm vạn quân áp sát bờ bắc sông Gianh rồi. Không có lũy cát che chắn, giặc tràn qua thì mồ mả, ruộng mía và con cháu ta đều chẳng còn. Lão đem đầu bạc này bảo lãnh, bức lũy này dựng lên là để che chở trăm họ, tuyệt không vì túi riêng ai!

Bỗng ngoài cổng có tiếng bước chân. Đào Duy Từ một mình bước vào trại mía, không lọng che hay lính hầu, chỉ vận áo vải lam bạc màu lấm lem bụi cát.

Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: https://truyenfull.link

Thấy thợ ép mía nghỉ tay bên phản gỗ dưới gốc bàng, ngài bước tới ngồi bệt cùng họ, bốc nắm ngô rang thong thả nhai rồi uống ngụm nước vối ấm. Đoạn ngài nhìn bà Mụ Đoan, ôn tồn: — Mụ Đoan nói chí phải. Nợ xương máu của lê dân, triều đình chưa trả hết. Ta về phò tá chúa Sãi, chỉ mong dân yên ổn cày cấy, đêm ngủ không lo giặc cướp bến sông. Nếu tiếc giọt mật ngọt, ngày mai đất này ngập máu tươi. Nắm ngô rang này ta ăn cùng phu phen, tấm thân tàn này ta cũng nguyện gửi lại bãi cát này cùng bá tánh.

Thấy vị quân sư cùng lão thợ cả không màng thân phận, cùng ngồi bệt san sẻ nắm ngô rang với thợ thuyền, bà Mụ Đoan rơm rớm nước mắt. Lòng hào sảng bừng dậy, bà vỗ đùi đánh đét: — Vì mảnh đất này, già này mở toang cửa kho! Ba trăm chum mật de ba lửa sánh đặc của trại, dốc cạn cho bác Cương nện lũy! Nổi lửa lên các con, đốt hết lò mật cho bà!

Đến giờ ngọ, cồn bãi ven sông Động Hải sôi trào khí thế. Ba mươi lò đất nung khổng lồ dựng dọc triền bãi, củi gộc và bã mía chất cao thành đống. Lửa đỏ rực bập bùng l**m đáy những vạc đồng rộng năm thước. Nước mía de sôi sùng sục, bốc khói ngút trời. Hương mật ngọt lịm ngào ngạt lan khắp cồn cát, át mùi bùn ngấu cửa sông. Dân binh và phụ nữ xóm bãi thoăn thoắt quấy mái chèo gỗ để mật khỏi khét.

Trời ngả về chiều, mẻ mật mía de cô đặc ba lửa đầu tiên sánh lại như keo dán thuyền, ánh lên sắc vàng cánh gián tuyệt đẹp. Cụ Cương đứng trên gờ lò, nét mặt rạng rỡ, cầm chiếc gáo dừa dài chuẩn bị múc mật rót vào chum sành lớn để đưa ra bãi cát tôi vôi hàu.

Bất thần, người thợ lò đứng bên vạc mật thứ ba bỗng hét lớn thất thanh, buông rơi mái chèo gỗ xuống đất bùn: — Thầy Cương ơi! Cứu với! Vạc mật… vạc mật bị làm sao thế này?!

Cụ Cương giật mình quay phắt lại. Trước ánh mắt kinh hoàng của mọi người, vạc mật mía đang sôi bỗng sủi lên từng bọc bọt nhớt nhờn nhợt, sắc vàng óng ả thoắt cái chuyển sang màu đen sẫm kỳ dị, bốc lên mùi tanh nồng tởm lợm xộc thẳng vào mũi.

Đọc truyện full tại https://truyenfull.link/