– Anh Vinh xem này… Những ngày trốn chui trốn lủi ngoài bãi cát ven đê, em chỉ nghĩ mãi về việc này…

Toàn trải tập giấy phác thảo còn thơm mùi mực mới lên phiến đá bến ao, dưới ánh trăng thu vằng vặc dát vàng mặt nước. Giọng Toàn run run nhưng ánh mắt lại bừng lên niềm hy vọng thuần khiết, chưa từng thấy trong suốt những năm tháng bôn ba toan tính. Vinh chăm chú nhìn từng nét chì nắn nót. Đó không phải là sơ đồ san lấp hồ hay sân khấu bê tông dung tục mà gã Hoàng từng vẽ ra để lừa phỉnh dân làng. Từng trang giấy của Toàn là một lộ trình du lịch trải nghiệm di sản mộc mạc: du khách đi thuyền dọc triền đê sông Luộc ngắm bãi bồi dâu tằm, ghé thăm xưởng mộc họ Cao tận mắt thấy thợ tạc rối gỗ sung, nghe chuyện ngâm bùn Đầm Vực và ngồi quanh hồ bán nguyệt thưởng thức trọn vẹn tích trò “Đánh cáo bắt vịt”.

Tiếng gậy trúc gõ nhẹ trên nền gạch Bát Tràng sau lưng hai anh em. Cụ Khiêm bước tới, chòm râu bạc khẽ rung rinh trong gió thu mát rượi. Đôi mắt quắc thước nheo lại ngắm nhìn bản phác thảo, rồi cụ cất giọng ôn tồn: – Làm du lịch để bà con hiểu được cái công phu, cái hồn cốt của cha ông thì quý lắm. Tuyệt đối không được rước những thứ rối nhựa lai căng, nhạc xập xình về bôi bẩn chốn linh thiêng này.

– Cháu xin ghi lòng tạc dạ lời cụ răn dạy – Toàn nghẹn ngào cúi đầu. – Cháu sẽ dùng kinh nghiệm thương trường kết nối với các đoàn lữ hành chân chính, các nhà nghiên cứu văn hóa. Dòng họ và dân làng đã đứng ra thế chấp nông sản bảo lãnh cho cháu, từng đồng thù lao kiếm được từ mồ hôi nước mắt cháu sẽ nộp thẳng vào ngân hàng trả dần. Cháu quyết không phụ công ơn của họ tộc và anh Vinh.

Vinh đặt bàn tay rắn rỏi lên vai em họ, siết nhẹ đầy tin cậy: – Chú nghĩ thông suốt được thế là tổ tiên họ Cao có phúc lớn rồi. Cứ vững tâm mà làm, anh em cùng chung một lòng thì việc khó mấy cũng qua.

* * *

Những ngày cuối thu, tiết trời Đỗ Xá trong trẻo lạ thường. Nắng hanh vàng như mật rải đều trên những rặng tre ngà và mái ngói rêu phong của ngôi đình cổ.

Gian xưởng gỗ ba gian họ Cao bên bờ ao từ sớm tinh mơ đã rộn rã tiếng đục đẽo ‘cốc… cách…’. Mùi mùn cưa gỗ sung ngai ngái xốp nhẹ quyện cùng hương nhựa thông tẩm sáp ong thoang thoảng tạo nên bầu không khí ấm cúng, thân thuộc đến nao lòng. Trần Văn Thao nay đã ra dáng một người thợ cả chững chạc, tay nghề vững vàng. Đôi bắp tay cuồn cuộn gân guốc cẩn thận đưa lưỡi đục vũm gọt giũa từng đường cong mềm mại trên ức con rối vịt vừa vớt từ vại nước ngâm. Từng lát dăm bào mỏng dính lả tả rơi xuống nền đất nện. Bên cạnh anh, hai chàng trai trẻ trong làng Đỗ Xá chăm chú dõi theo từng đường ve, thỉnh thoảng lại khẽ reo lên thích thú.

– Các chú phải nhớ lấy lời bác Vinh dặn – Thao vừa thoăn thoắt gọt mép gỗ vừa cất giọng hào sảng, chất phác. – Gỗ sung ngậm bùn Đầm Vực dù xốp nhẹ nhưng thớ dẻo dai vô cùng. Lúc chạm đục, tay phải ghì thật chắc, tâm phải phẳng lặng như mặt nước hồ thu, chớ có nóng vội mà hỏng mất cái thần thái ngơ ngác của con vịt đồng quê.

Vinh đứng tựa lưng nơi bậu cửa xưởng, khóe mắt ánh lên niềm tự hào khôn xiết. Ngọn lửa nghề mà cha anh từng trăn trối trao lại mười năm trước trong căn buồng vắng, giờ đây đang đâm chồi nảy lộc, truyền sang đôi bàn tay của thế hệ kế cận.

Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: https://truyenfull.link

– Bố ơi, con quét dọn hết dăm bào rồi, giờ tập pha màu sơn cánh gián với bố được chưa?

Tiếng gọi lảnh lót của bé Mai kéo Vinh về với thực tại. Cô bé mười hai tuổi búi tóc đuôi gà gọn gàng, hai gò má ửng hồng rạng rỡ dưới nắng sớm, trên tay cầm chiếc chổi đót nhỏ xíu nhảy chân sáo lại gần. Vinh cúi xuống đón lấy chiếc chổi từ tay con gái, giọng trầm ấm: – Được rồi, lại đây bố chỉ cho cách hòa giọt cánh kiến vào nước sơn ta. Phải khuấy thật đều tay để màu lên óng ánh như cánh gián, sau này quét lên đàn rối ngâm nước lũ cũng chẳng thể phai màu.Bé Mai nép sát vào người bố, chăm chú ghé mắt nhìn bát sơn màu hổ phách. Đôi bàn tay nhỏ nhắn của cô bé cẩn thận dùng que tre khuấy từng vòng tròn sóng sánh. Tiếng cười thơ ngây, trong vắt của con gái vang rộn cả gian xưởng, xua tan đi tất thảy những tháng ngày bão giông nhọc nhằn, những đêm thức trắng thấp thỏm âu lo từng đè nặng lên gia đình nhỏ nơi triền đê.

Buổi xế chiều, khi dọn dẹp xong xưởng mộc, Vinh dắt tay bé Mai rảo bước qua con ngõ gạch nghiêng nghiêng. Phía bên kia ngõ, ngôi nhà ngói ba gian hương hỏa của chú thím ấm áp khói lam chiều. Làn khói bếp mỏng manh mang theo hương rơm rạ mùa gặt mới, lững lờ bay lên rồi tan hòa vào rặng cau xanh ngắt.

Qua rào dâm bụt cắt tỉa gọn gàng, Vinh thấy thím Thắm đang ngồi thảnh thơi trên chiếc chõng tre kê ngoài hiên rộng, thong thả nhặt mớ rau muống non vừa hái ngoài bờ ao. Gương mặt người thím già đã rạng rỡ nét thanh thản, không còn vẻ hoảng loạn, sợ hãi như cái đêm ôm bọc giấy nợ sang xưởng gỗ cầu cứu.

Cánh cổng tre khẽ kêu kẹt một tiếng. Toàn dắt chiếc xe đạp cọc cạch bước vào sân, chiếc cặp da cũ kẹp bên sườn chứa đầy lịch trình tiếp đón các đoàn du khách và nhóm sinh viên mỹ thuật về nghiên cứu rối nước vào dịp cuối tuần. Trông Toàn rắn rỏi, phong sương hơn trước, vạt áo lấm láp bụi đường nhưng ánh mắt lại ngập tràn sinh khí: – Mẹ ơi, nay con kết nối thêm được ba đoàn khách lữ hành về trải nghiệm làng nghề tuần tới đấy mẹ ạ – Toàn tươi cười cất tiếng. – Tiền công hướng dẫn đợt này con trích ra được một khoản khá, sáng mai con mang lên thị trấn nộp vào ngân hàng để trừ bớt nợ gốc. Bà con khen con rối họ Cao mình có hồn lắm mẹ ơi!

Thím Thắm ngẩng lên, nhìn đứa con trai từng lầm đường lạc lối nay đã biết cần cù lao động, gầy dựng lại cuộc đời bằng chính giọt mồ hôi chân chính của mình. Đôi mắt người mẹ rưng rưng ngấn lệ, nhưng trên môi nở một nụ cười mãn nguyện, ấm áp: – Ừ, cứ chắt chiu làm ăn lương thiện con ạ. Họ hàng cưu mang, anh em đùm bọc, nợ nần rồi cũng sẽ trả hết thôi con.

Đứng ngoài ngõ ngắm nhìn hai mẹ con quây quần trong ánh chiều êm ả, lồng ngực Vinh trào dâng niềm xúc động nghẹn ngào. Món nợ lớn từng đe dọa xé toạc gia đình chú thím, giờ đây đang được gánh vác bằng danh dự và đôi bàn tay lao động chân chính.

Rời con ngõ nhỏ, Vinh cùng con gái rảo bước ra hồ bán nguyệt.

Hoàng hôn buông xuống làng Đỗ Xá. Nắng chiều dát những vệt vàng óng ả, ấm áp lên từng hàng ngói mũi hài phủ rêu xanh ngắt của mái thủy đình cổ kính. Bốn bề mặt hồ bán nguyệt phẳng lặng như tấm gương khổng lồ, rập rờn hoa súng tím biếc và những dải bèo tấm xanh non mởn.

Vinh dắt tay bé Mai bước qua chiếc cầu đá cong cong dẫn ra thủy đình. Ngọn gió từ triền đê sông Luộc thổi về mát rượi, làm xào xạc rặng tre ngà ven bờ. Anh bước xuống bậc đá rêu phong sát mép nước, ngồi thụp xuống, nhẹ nhàng vục bàn tay phải vào dòng nước mát lành.

Khớp ngón tay trỏ và ngón cái từng buốt nhức dữ dội qua những mùa triều cường, lũ lụt năm xưa nay đã êm dịu hẳn. Cơn đau không còn nữa, chỉ còn lại cảm giác vững chãi, nhạy bén của một người thợ thủ công gắn bó trọn đời với nghề tổ. Các ngón tay anh khẽ lướt dọc theo thanh then gỗ sung của hệ thống máy ngầm đang được gài khéo léo dưới lòng rãnh đá đáy hồ. Dưới làn nước trong vắt sâu hơn một thước, giàn sào lim và những sợi dây gai tẩm sáp ong vẫn nằm im lìm, bền bỉ và kiên cường rẽ từng đợt sóng ngầm.

Đầu ngón tay chạm nhẹ vào then đồng, Vinh cảm nhận rõ một độ rung êm ái truyền qua: ‘tách… khực…’. Dưới mái thủy đình rêu phong hơn hai trăm năm tuổi, tiếng máy dây lại ngân vang từng nhịp trầm ấm, tha thiết như nhịp đập của trái tim làng quê Đỗ Xá. Mạch nguồn văn hóa cổ truyền của cha ông đã thực sự hồi sinh, trường tồn và tiếp tục lan tỏa hơi thở di sản giữa một vùng đất trù phú, đổi mới đang vươn mình đón nắng mai.

Đọc truyện full tại https://truyenfull.link/