Tiếng guốc mộc của Trương Bá Hộ giậm thình thịch xuống nền bùn nhão, lạo xạo sỏi đá rồi khuất dần sau rặng vầu ven lối mòn. Bốn tên gia nhân lấm lét vác gậy lủi nhanh sau lưng chủ, bỏ lại sau lưng dòng nước mó Trâu đang cuồn cuộn đổ về nương rẫy.

Thuận An vẫn đứng sừng sững bên bờ rãnh xả, hai bàn chân trần bấu chặt vào thớ đá mẹ. Thanh xà beng thép già cắm sâu xuống kẽ nứt hàm ếch vừa bẩy mở, bọt nước trắng xóa bắn li ti đẫm ướt vạt áo chàm đã sờn vai của ông. Bên cạnh, A Phới buông thõng hai cánh tay, ngón tay vẫn run run vì ghì chặt cán dao quắm, mắt chưa hết bàng hoàng nhìn theo lối mòn vắng ngắt. Mấy người thợ già cùng thím Đậu vội xúm lại quanh bờ rãnh, vừa mừng dòng nước mát vừa thấp thỏm lo âu trước lời đe dọa của Trương gia.

Thuận An từ từ rút thanh xà beng lên, vỗ nhẹ vai A Phới rồi trầm giọng trấn an bà con:

“Chân đập đất của Trương gia đã bung móng, mạch ngầm mó rạn một khi đã mở thì đá núi cũng chẳng ngăn nổi. Nước của trời đất ban cho thung lũng, ai có nương thì cứ lo việc nương, chớ bận lòng sợ hãi.”

Nghe lời nói chắc nịch của người đê phu dạn dày sóng gió, bà con xóm nương mới yên lòng, lục tục vác cuốc liềm tản về lo việc đồng áng.

Dòng nước ngọt ngào từ mó Trâu ào ạt đổ về mười hai bậc ruộng hoang họ Thẩm, xua tan cái khô khát ba năm ròng rã. Thế nhưng, chỉ sau nửa ngày, khi mặt trời l*n đ*nh đầu rọi những tia nắng gay gắt xuống lòng chảo đá vôi, mặt ruộng bỗng lộ rõ biến chuyển lạ lùng.

Nước mát ban sáng rút cạn nhanh đến thảng thốt. Thuận An lội dọc bờ rãnh, chân trần bấm sâu vào lòng bậc ruộng thứ ba. Nước trôi đi đâu sạch bách, chỉ còn trơ lại những vũng sình loang lổ lẫn sỏi đá tai mèo lởm chởm. Dưới đáy ruộng, vô số kẽ nứt ngầm lộ ra nuốt chửng từng dòng nước đục. Lớp mùn mỏng dính sót lại sau ba năm hạn hán chẳng giữ nổi hơi ẩm. Thuận An hiểu rõ, nếu không cải tạo đáy ruộng và đắp bờ kè ken bùn rơm kiên cố, thì bao nhiêu nước mó Trâu đổ về cũng uổng phí công toi.

“Bác Thuận ơi! Nước ngấm đi đâu sạch rồi!” Tiếng thím Đậu thảng thốt cất lên từ bờ trên. A Phới cũng thở hồng hộc chạy tới, mặt nhăn nhó nhìn luống đất se khô nứt toác.

Thuận An khom lưng, vốc nắm đất lẫn sỏi vụn bóp nhẹ trong lòng bàn tay:

“Đất đá vôi lòng như tổ ong rỗng, kẽ nứt chằng chịt — nước ngậm vào là trôi tuột xuống ruột núi không còn một giọt. Muốn giữ được nước, trước hết phải góp mùn tạo thịt cho đất.”

“Ruộng trơ sỏi thế này, kiếm đâu ra đất thịt hả bác?” Thím Đậu sốt ruột hỏi.

“Không có đất thịt sẵn thì ta ủ mùn lá rừng.” Thuận An ngẩng lên nhìn dãy Đăng Ngàn sừng sững, dặn dò: “Phới, mày lấy bồ với dao quắm. Thím Đậu mang gùi theo tôi lên sườn Đăng Ngàn gom lá dại về ủ ải.”

Suốt buổi sáng, ba người cặm cụi khắp triền dốc đá. Thuận An dẫn họ phát từng vạt thân cúc quỳ dại dẻo dai ven rừng, bẻ những ôm ngải dại phơi héo ngào ngạt mùi cay nồng, róc thêm từng cành lá xoan rừng đắng ngắt. Khi gùi lá và bồ lá chất cao ngất được chuyển về nương họ Thẩm, A Phới mới tất tả xách thùng chạy ra vụng ao cạn múc mấy gánh bùn đáy dẻo quánh, rồi gánh thêm hai bồ tro bếp rơm rạ mục xốp mịn từ chái bếp nhà thím Đậu sang.

Dưới bóng râm mát của vách đá Mộc Thung, Thuận An cầm chiếc cào gỗ, tỉ mỉ chỉ dẫn thím Đậu xếp từng lớp ủ:

“Thím nhìn kỹ nhé. Thân cúc quỳ băm ngắn rải dưới đáy dày chừng một gang tay cho thoáng khí. Trải lên trên là lớp lá ngải dại lẫn lá xoan rừng đã phơi se mặt. Cây xoan với ngải mang vị đắng cay nồng của rừng sâu, sâu bọ với ấu trùng cắn rễ ngửi thấy hơi là lảng xa mà không dám bén mảng, đất nương sẽ sạch mầm mống phá hoại. Còn tro bếp rơm rạ mục này rất quý, vừa ấm chân vừa xoa dịu vị chua chát của đất đá vôi ngậm sương muối. Cứ một lớp lá băm, một lớp tro mỏng, lại tưới chút nước bùn ao non lên rồi giẫm chặt chân cho nén khí. Đắp kín rơm rạ ủ non nửa tháng, lá sẽ rục ra thành thứ phân mùn đen nhánh, sánh dẻo. Đem thứ mùn hoai mục ấy trát đáy ruộng, chèn kẽ đá, đất sẽ quánh lại giữ nước như chậu đồng, rễ mạ nếp cẩm cắm xuống là bén ngay.”

Thím Đậu vừa lấy chân giẫm chặt đống lá vừa tấm tắc:

“Bác Thuận đi phu đê xa xôi biền biệt mà tính nết từng tấc đất ngọn cỏ vùng núi đá vẫn tường tận như lòng bàn tay.”

Đến khi mặt trời đứng bóng, ba đống phân mùn cao ngang bụng người đã được ủ xong xuôi, phủ kín rơm rạ cẩn thận bên chân vách đá. A Phới lau mồ hôi nhễ nhại trên trán đen nhẻm, cười hì hì xin phép chạy về chuồng trâu cắt cỏ phụ mẹ. Thím Đậu phủi lớp tro mịn bám trên vạt áo chàm, giục Thuận An:

“Thôi, bác rửa chân tay ăn miếng cơm kẻo lả. Tôi mang sang chút đồ lót dạ đây.”

Bên bậu cửa gian nhà nương còn thơm mùi vách đất mới trát, thím Đậu đặt ra âu đất nung bốc khói nghi ngút cùng hai củ sắn lùi nướng chín tới. Mùi canh măng đắng nấu tép suối thơm lừng quyện cùng vị ngọt bùi của sắn lùi tro than phả ấm gian nhà hoang phế.“Tép suối đầu mùa bắt ở vũng đá đấy bác. Còn sắn này tôi vùi tro bếp từ tảng sáng.” Thím Đậu xới bát canh đưa cho Thuận An, giọng bỗng chùng xuống: “Ngày trước… chị Mộc cũng khéo lùi sắn thế này. Chị ấy cứ bảo sắn lùi tro thơm nhất lúc vỏ cháy sém, bóc ra ruột ứa mật vàng.”

Bàn tay Thuận An khựng lại giữa chừng, lồng ngực quặn thắt một nỗi xót xa. Nhấp ngụm canh ngọt thanh pha chút vị đắng nơi cuống họng, ông đăm đắm nhìn ra khoảng sân vắng:

“Tôi có tội với mẹ con cô ấy, thím Đậu à. Mười lăm năm nơi công trường sông Lô, cứ nghĩ ky cóp chút vốn liếng gửi về, ai ngờ lũ dữ bão bùng thư từ bặt tăm. Đến lúc về được thì nấm mồ cô ấy cỏ đã trùm kín…”

Thím Đậu khẽ thở dài an ủi:

Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: https://truyenfull.link

“Chị Mộc thấu hiểu cả đấy bác. Ngày chị mất giữa trận hạn hán năm đầu, chị vẫn dặn tôi nếu bác có về thì ráng đùm bọc thằng Lạc. Thằng bé thuở ấy mới mười lăm tuổi, một mình chôn cất mẹ rồi nai lưng gánh vác nương đá. Nó thương cha nhưng cũng hận cảnh cha biền biệt không về nên mới đâm ra lầm lì, gai góc…”

“Tôi hiểu tính nó.” Giọng Thuận An run run, ánh mắt trĩu nặng ưu tư. “Nó giận tôi là phải đạo. Chỉ mong mười hai bậc ruộng này sớm hồi sinh, có bồ thóc củ khoai trong nhà, tôi sẽ xuống bến đò tìm đón nó về tạ tội trước bàn thờ mẹ.”

Hai người lặng đi bên bậu cửa, chỉ còn tiếng gió đèo ràn rạt thổi qua mái gianh. Thuận An bẻ đôi củ sắn, hơi khói nghi ngút vừa chạm tay thì ngoài dốc bỗng vang lên tiếng bước chân chạy dồn dập, huỳnh huỵch thất thanh:

“Bác Thuận! Bác Thuận An có nhà không!”

Một gã phu đò trạc ngoài ba mươi tuổi, quần áo tả tơi vấy bùn cát lảo đảo lao qua cổng nứa rồi khuỵu xuống bậc thềm. Hai vai gã nhô lên nhô xuống hổn hển, lồng ngực phập phồng thở sặc sụa như trâu leo dốc. Thuận An vội buông củ sắn, bước nhanh tới đỡ lấy gã:

“Chú là ai? Có chuyện gì thế?”

Gã phu đò run rẩy chìa ra chiếc tay nải rách nát, giọng đứt quãng:

“Bác… bác Thuận! Tôi… tôi chạy thuyền với chú Bàng… dưới bến đò Mãnh Giang… Chú Bàng… bảo tôi mượn ngựa… phi suốt đêm ngược Đèo Gió… về tìm bác… Thằng Lạc… thằng Lạc gặp nạn rồi!”

Tai Thuận An ù đi, hai bàn tay chai sần chộp chặt lấy bả vai gã phu đò:

“Thằng Lạc làm sao? Chú nói mau!”

“Trưa hôm qua nó kéo xe muối quá sức giữa nắng chang chang, bị tên cai đò quỵt nửa tiền công lại buông lời thóa mạ cay độc… Thằng bé uất nghẹn dồn ứ, lên cơn đau thắt ngực dữ dội rồi ngất xỉu ngay trên sàn ván thuyền! Cai đò thấy nó kiệt sức nằm bất tỉnh liền sai người lôi quẳng ra đ**m cỏ hoang chân bến, mặc kệ sống chết. Chú Bàng gom mấy đồng bạc vụn mua bát thuốc lá cầm cự, nhưng thằng bé kiệt lực, nằm mê man thoi thóp từ hôm qua tới giờ… Chú Bàng sợ nó không gượng nổi nên vội sai tôi về báo bác!”

Gã phu đò dứt lời, chiếc tay nải trên tay tuột rơi xuống thềm đất.

Từ trong tay nải rách nát, một mảnh khăn quàng nhuộm chàm cũ kỹ, mép vải tước xơ xác văng ra bên đống tro tàn. Mảnh khăn chàm bạc màu ấy in sâu trong tâm khảm Thuận An suốt mười lăm năm xa cách, là vật bất ly thân mà con trai ông luôn quàng bên mình thuở ấu thơ.

Mảnh khăn chàm bạc màu ấy in sâu trong tâm khảm Thuận An suốt mười lăm năm xa cách, là vật bất ly thân mà con trai ông luôn quàng bên mình thuở ấu thơ.

Thuận An bàng hoàng buông thõng tay, bàn chân như đóng chặt vào nền thềm run lên bần bật khi nhận ra mảnh khăn quàng nhuộm chàm rách rưới của con trai rơi ra từ tay nải.

Đọc truyện full tại https://truyenfull.link/